Bonus malus ladder: hoe schadevrij rijden je autoverzekering goedkoper maakt

Jetty legt uit hoe de ladder werkt, hoeveel een schademelding je écht kost, en wanneer je een schade beter uit eigen zak kunt betalen.

Kort antwoord: wat is de bonus malus ladder?

De bonus malus ladder is het systeem waarmee autoverzekeraars je premiekorting koppelen aan het aantal schadevrije jaren dat je hebt opgebouwd. Rijd je een verzekeringsjaar zonder een schade te claimen, dan stijg je meestal één trede op de ladder en krijg je het volgende jaar iets meer korting. Claim je wel schade, dan val je in één keer meerdere treden terug, meestal vijf, en gaat je premie omhoog.

De ladder zelf bestaat doorgaans uit 15 tot 21 treden, met een maximale korting die per verzekeraar varieert van ongeveer 70 tot 85 procent. Bovenaan de ladder betaal je dus nog maar een fractie van de kale premie. Onderaan, of zelfs in de min, betaal je juist een toeslag bovenop de basispremie. Precies dat mechanisme, snel dalen en langzaam stijgen, maakt de ladder tot een van de duurdere lessen in autobezit als je hem niet doorhebt.

Hoe werkt het stijgen en dalen op de ladder?

Elk verzekeringsjaar zonder schade levert je een schadevrij jaar op. Dat schadevrije jaar telt op bij je bestaande aantal, en samen bepalen ze op welke trede je staat. Sinds 2016 gelden hiervoor dezelfde basisregels bij alle Nederlandse verzekeraars: je kunt nooit meer dan twintig schadevrije jaren opbouwen, en nooit verder wegzakken dan min vijf.

Claim je een schade die aan jou wordt toegerekend, dan verlies je in de meeste gevallen vijf schadevrije jaren in één keer. Dat betekent dat je van een hoge trede met veel korting in één klap kunt terugvallen naar een trede met veel minder korting, soms zelfs naar een toeslag. Meld je in hetzelfde jaar een tweede schade, dan val je nog een keer vijf treden terug.

Belangrijk detail: niet elke schade raakt je schadevrije jaren. Als de schade volledig op de tegenpartij wordt verhaald, bijvoorbeeld omdat de ander duidelijk schuldig is en dat ook erkend wordt, blijft jouw trede meestal ongemoeid. Ook zijn er verzekeraars die bepaalde schadesoorten, zoals ruitschade of diefstal, buiten de bonus malus telling houden. Dat verschilt per polis, dus dit is precies het soort kleine lettertje dat het waard is om goed na te lezen voordat je een schade meldt.

Waarom stijgen en dalen niet symmetrisch zijn

Dit is het kernpunt dat de meeste vergelijkingssites onderbelicht laten. Stijgen gaat met kleine stapjes: één trede per schadevrij jaar. Dalen gaat met grote stappen: vaak vijf treden in één keer. Dat betekent dat het jaren kan duren om terug te klimmen naar waar je stond voor een schademelding.

Een voorbeeld maakt dit tastbaar. Stel, je hebt veertien schadevrije jaren opgebouwd en zit daardoor op een hoge trede met een korting van rond de 75 tot 80 procent. Je meldt één schade. Je valt vijf treden terug, en afhankelijk van de precieze tabel van je verzekeraar kan je korting zomaar dalen naar 45 tot 55 procent. Om weer terug te klimmen naar je oude trede heb je vervolgens weer meerdere schadevrije jaren nodig, dus meerdere jaren zonder ook maar één nieuwe schademelding.

Waar komt je startpositie vandaan?

Sluit je voor het eerst een autoverzekering af, dan begin je meestal onderaan de ladder, tenzij de verzekeraar je een aantal instaptreden cadeau doet als welkomstvoordeel. Dat komt vaker voor dan je zou denken: sommige verzekeraars geven nieuwe klanten direct een paar treden erbij, wat in de praktijk net zo goed een welkomstbonus is als een kortingscode, alleen dan verstopt in polisvoorwaarden in plaats van in een wervende banner.

Heb je al schadevrije jaren opgebouwd bij een vorige verzekeraar? Dan neem je die in de meeste gevallen gewoon mee. Verzekeraars kunnen je opgebouwde schadevrije jaren tegenwoordig opvragen via het landelijke systeem Roy-data. Lukt dat om wat voor reden dan ook niet, dan kun je bij je oude verzekeraar een bonus malus verklaring opvragen, ook wel een royementsverklaring genoemd, waarmee je zwart op wit aantoont hoeveel jaren je schadevrij hebt gereden. De branchebrede afspraken over het uitwisselen van die jaren staan beschreven door het Verbond van Verzekeraars.

Zelf uitrekenen: schade melden of zelf betalen?

Hier wordt de bonus malus ladder pas echt interessant, want de vraag is niet alleen "wat kost de schade" maar "wat kost het melden van de schade". Bij een kleine schade, denk aan een deukje in een bumper of een gekrast portier, is het vaak voordeliger om die gewoon zelf te betalen dan om hem te claimen.

Reken dit dus altijd door voordat je een kleine schade meldt: wat kost de reparatie zelf, en wat kost het in premieverschil als je terugvalt op de ladder totdat je weer bent teruggeklommen. Bij grote schades, waarbij de reparatiekosten torenhoog zijn, blijft claimen natuurlijk gewoon de logische keuze. De grens ligt meestal ergens tussen de paar honderd en duizend euro, afhankelijk van je huidige trede en je verzekeraar. Hulp bij het doorrekenen vind je in onze gids over bonuswaarde berekenen.

Kun je je korting beschermen?

Sommige verzekeraars bieden een aanvullende dekking aan die vaak "korting beschermen" of "bonus-malus bescherming" heet. Daarmee blijft je trede na een eerste schademelding in een bepaalde periode gelijk, tegen een meerprijs op je premie. Of dat de moeite waard is, hangt volledig af van hoe waarschijnlijk je het vindt dat je binnenkort een schade claimt en hoeveel treden je te verliezen hebt. Voor iemand met een lage trede en weinig te verliezen is dit vaak geld weggooien. Voor iemand die net veel schadevrije jaren en dus veel korting heeft opgebouwd, kan het net een verstandige verzekering tegen een grote terugval zijn.

Veelgemaakte fouten met de bonus malus ladder

• Elke kleine schade automatisch melden, zonder eerst het premieverschil door te rekenen.
• Ervan uitgaan dat alle verzekeraars dezelfde ladder en dezelfde kortingspercentages hanteren. Dat verschilt flink: de bovenkant van de ladder, het aantal treden en de terugval bij schade lopen per verzekeraar uiteen.
• Bij het overstappen naar een nieuwe verzekeraar vergeten om je opgebouwde schadevrije jaren actief door te geven of op te vragen.
• Denken dat schade waarvoor de tegenpartij aansprakelijk is altijd je trede aantast. Vaak blijft die juist ongemoeid als de schade wordt verhaald.
• Een goedkope premie kiezen zonder te kijken naar de bonus malus tabel erachter. Een lage instappremie met een zwakke ladder kan op de lange termijn duurder uitpakken dan een iets hogere premie met een sterkere opbouw.

Jetty's oordeel

De bonus malus ladder is een van de weinige bonussystemen in Nederland waarbij het advies eigenlijk heel simpel is: gewoon zo min mogelijk claimen. Geen kleine lettertjes om te ontcijferen, geen actieperiode om in de gaten te houden, gewoon voorzichtig rijden en de rest volgt vanzelf. Het addertje zit hem niet in de voorwaarden, maar in het tempo waarmee je kunt dalen ten opzichte van hoe langzaam je weer stijgt.

Mijn advies: reken bij elke kleine schade eerst uit wat het kost om te claimen, inclusief het premie-effect van de teruggevallen treden, voordat je de telefoon pakt. Bij twijfel: vraag je verzekeraar gewoon naar de exacte tabel die voor jouw polis geldt, want die is openbaar en verplicht in de polisvoorwaarden. Dat kost je twee minuten en kan je honderden euro's schelen.

Veelgestelde vragen over de bonus malus ladder

Verder lezen

Bonusjager.nl helpt je bonussen en kortingssystemen beter begrijpen. We geven geen financieel of verzekeringsadvies. Raadpleeg bij twijfel altijd de polisvoorwaarden van je eigen verzekeraar, want de exacte bonus malus tabel verschilt per aanbieder.